صدور مجوزهای ساختمانی به عنوان نقطه آغاز هر پروژه عمرانی، از چالشبرانگیزترین مراحل حقوقی-اداری در حوزه ساختوساز محسوب میشود. پراکندگی و تعدد مراجع صدور مجوز، عدم شفافیت در فرآیندها و تفاوت صلاحیتهای محلی، اغلب منجر به بروز اختلافات حقوقی پیچیده میگردد. این مقاله با هدف ارائه نقشهای راهبردی از مراجع صلاحیتدار و تقسیمبندی علمی آنها، به وکلای محترم کمک میکند تا با شناخت دقیق این ساختار، از بروز اختلافات پیشگیری نموده یا در صورت وقوع، مسیر حلوفصل را به درستی شناسایی کنند.
مهمترین مراجع صدور مجوز ساختمانی:
باتوجه به محل قرارگیری ملک، مجوزهای برای ساخت وساز توسط مراجع متفاوتی صورت میگیرد. دراین بخش به شرح آن میپردازیم:
شهرداریها:
این مراجع، صلاحیت اصلی را در محدوده و حریم شهرها دارا میباشند و مسئول صدور پروانههای ساختمانی اعم از نوسازی، تخریب و توسعه و همچنین نظارت بر ساخت و صدور گواهی پایان کار هستند
دهیاریها و بخشداریها:
در روستاها و مناطق خارج از حریم شهرها، صلاحیت صدور مجوز بر عهده این نهادهاست.
مجوزساخت شهرک های صنعتی
مجوزساخت شهرک های صنعتی و طراحی نقشه شهرک برای نیازهای گوناگون توسط وزارت مسکن وشهرسازی انجام خواهدشد.
فرم درخواست تماس
مراجع تخصصی و خاصالصلاحیت
سازمان نظام مهندسی ساختمان: این نهاد متولی تأیید صلاحیت فنی نقشهها (طراحی، محاسبات، نظارت) و نظارت فنی بر اجرای ساختمان طبق قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان است. سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی: صدور هرگونه مجوز در بافتهای تاریخی، حریم و عرصه آثار ملی منوط به کسب موافقت این سازمان بر اساس قوانین مربوطه از جمله قانون حفظ آثار ملی است. سازمان حفاظت محیط زیست: برای پروژههای بزرگ و دارای پتانسیل اثرگذاری بر محیط زیست، اخذ مجوز ارزیابی اثرات زیستمحیطی (EIA) از این سازمان طبق قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست الزامی است. سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری: اجرای هرگونه پروژه در عرصههای منابع طبیعی (جنگلها و مراتع) نیازمند اخذ مجوز از این سازمان مطابق قوانین خاص منابع طبیعی میباشد. اداره کل راه و شهرسازی (استان): این مرجع در سطح استان برای پروژههای خاص مانند بلندمرتبهسازی یا مراکز تجاری بزرگ و همچنین هماهنگی بینبخشی است.
دراینجا به تعریف مهمترین مجوزها و مراحل دریافت آنهامیپردازیم:
دستورنقشه:
سندی است که نحوه احداث بنا را با توجه به طرح تفصیلی و ضوابط شهرسازی مشخص میکند. اولین گام جهت ساخت ساختمان اخذ دستور نقشه از شهرداری است. دستور نقشهای که به مالک یا وکیل قانونیاش ابلاغ میشود، اطلاعات زیر دیده میشود: ۱-شماره پرونده شهرسازی برای پیگیری پرونده شهرداری ۲-مشخصات پلاک ثبتی، بلوک و کد شناسایی ملک ۳_نوع بافت ملک: بافت فرسوده، بافت ناپایدار ۴_مشخصات مالک، مشخصات متقاضی ۵_ابعاد سندی ملک، ابعاد موجود ملک، ابعاد باقیمانده ملک پس از اصلاح، ابعاد گذر ۶_مساحت طبق سند، مساحت طبق وضع موجود، مساحت پس از اصلاح، کاربری ملک در طرح تفصیلی، تجاوز به گذر، تجاوز به املاک توضیحات پهنه بندی در طرح تفصیلی شامل: نوع پهنه، درصد پوشش، حداکثر تراکم مجاز تعداد طبقات مجاز، محل احداث بنا، حداکثر پیشروی نکته مهم: سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مکلف است که امکان تنظیم سند رسمی تقسیم نامه بین مالکان را در سامانه ثبت الکترونیک اسناد فراهم سازد و برای هر واحد آن دستور نقشه و نقشه نقشه و شناسه یکتا تخصیص دهند. تنظیم سند رسمی اعمال حقوقی ماده یک این قانون صرفاً با استفاده از شناسه یکتا امکانپذیر است.
پروانه ی ساختمان چیست؟
مجوز قانونی انجام هرگونه عملیات ساختمانی که ازسوی مرجع صدور پروانه صادر میشود پروانه ساختمان میگویند.
مراحل صدورپروانه ساختمان چیست؟
بعداز صدور دستور نقشه و تهیه و تأیید نقشههای ساختمانی معماری سازه ساختمان چیست؟ بعداز صدور دستور نقشه تاسیسات و غیره و پرداخت عوارض و سایر هزینههای قانونی موردنیاز صادرمیشود.
نکته مهم:
سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مکلف است که امکان تنظیم سند رسمی تقسیم نامه بین مالکان را در سامانه ثبت الکترونیک اسناد فراهم سازد و برای هر واحد آن دستور نقشه و نقشه نقشه و شناسه یکتا تخصیص دهند.
تنظیم سند رسمی اعمال حقوقی ماده یک این قانون صرفاً با استفاده از شناسه یکتا امکانپذیر است.
سوالات متداول در زمینه مشارکت در ساخت
این تخلف نسبت به مالک قابل پیگرد است، زیرا پروانه به مالک اعطا میشود.
این دو سند کاملاً متفاوت هستند. اظهارنامه صرفاً یک اعلامیه فنی است، اما پروانه ساختمانی یک اجازه قانونی و اداری برای آغاز عملیات ساخت است که پس از تطبیق نقشه با کلیه مقررات شهرسازی (تراکم، عرض معبر و...) توسط شهرداری صادر میشود. شروع ساخت تنها با پروانه شهرداری مجاز است.